#uftrr $$ #btfd

Stop loss – element zarządzania ryzykiem w procesie decyzyjnym

Artykuł ten jest kontynuacją artykułu nt. zarządzania ryzykiem. Jeśli nie czytałeś polecam pierw zapoznać się z częścią pierwszą [LINK].

06-04-2018 14-42-44.png

To jak to w końcu jest z tymi zleceniami obronnymi stop loss – są tylko dla małych dziewczynek czy jednak doświadczeni gracze również ich używają? Myślę, że na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Jak pisałem w artykule 10 Zasad ułatwiających zarabianie na rynkach [LINK] jest wiele sposobów na to, aby obrać ogórka i należy pamiętać, że co spekulant to obyczaj. Ustawianie stop lossów ma równie dużą ilość zwolenników co przeciwników, ma liczne wady jak i zalety, które postaram się dokładnie wypunktować w tym artykule. Przedstawię optymalne i różnorodne metody na ich poprawne ustawianie z określeniem sytuacji kiedy stop loss bardziej przeszkadza, a kiedy pomaga w zarabianiu na rynku.

  1. Ustawiać czy nie?
  2. Jak unikać częstego wybijania? – gdzie ustawiać stop lossy oraz jak dużej wielkości
  3. Jak zarządzać stop lossem w pozycji już zarabiającej?

1. Ustawiać czy nie?

Na początku porównajmy zalety oraz wady ustawiania / nie ustawiania stop lossów:

Posiadanie stop lossów

16-04-2018 17-42-39.png

Zalety Wady
– Ścisła kontrola ryzyka – Zbyt ciasne ustawianie często prowadzi do małych, ale licznych strat
– Komfort psychiczny – Podatność na szum cenowy
– Możliwość ścisłego zdefiniowania RR – Frustracja wynikająca z częstego wybijania może prowadzić do poważniejszych błędów
– Brak potrzeby siedzenia przy rynku – Ryzyko „polowania” na nasze SL przez rynek i brokera MM

Ustawianie stop lossów uważam za obligatoryjne dla osób początkujących, aby wypracować dobre nawyki kontroli ryzyka oraz dać sobie czas na naukę rynku do momentu wypracowania własnej metodologii. Również impulsywni spekulanci nie radzący sobie z emocjami, handlujący na „półetatu” oraz tacy, którzy chcą jasno zdefiniowanych zasad poruszania się po rynku czy też szukają statystycznej przewagi powinni wziąć pod uwagę ustawianie stop lossów.

Brak stop lossów

16-04-2018 17-21-36.png

Zalety Wady
– Pozycja ma więcej przestrzeni by złapać „oddech” – Duże obciążenie psychiczne, gdyż w każdej chwili cena może “odjechać” bezpowrotnie
– Spokojniejsza głowa przy wchodzeniu w pozycję – Pozycja wymaga większej „opieki”
– Brak wybijania pozycji na szumie cenowym – Ciężko jednoznacznie zdefiniować poziom ryzyka i stosunek RR
– Większa skuteczność zagrań – Dodatkowa ekspozycja na ryzyko wystąpienia rynkowych zdarzeń niemożliwych do przewidzenia (polityka, flashcrash itp.)

Nie ustawianie zleceń obronnych to o wiele bardziej ryzykowne podejście. Trzeba uważać, aby się nie prze-lewarować i być na bieżąco z notowaniami oraz wydarzeniami makroekonomicznymi. Oczywiście mowa tutaj o przemyślanej strategii dopasowanej do inwestora. Na pewno nie mam na myśli wszystkich hazardzistów, którzy bez trading planu handlują w górę, w dół często szczycąc się ponad 90% skutecznością, księgują stosunkowo małe zyski, a trzymają rosnące straty w nieskończoność często dodając do tego jeszcze GRID. Takie osobniki mogą w ten sposób stosunkowo długo egzystować na rynku, dodatkowo ucząc innych początkujących bardzo złych nawyków, którzy zwabieni ich pięknymi statementami podążają tą samą drogą. Jednak prędzej czy później rynek łapie trend, a ich rachunki są zerowane.

27657283_10210151039001952_4871132273236769309_n.jpg

 

  1. Jak unikać częstego wybijania – gdzie ustawiać stop lossy oraz jak dużej wielkości

Chcesz ścisłej kontroli ryzyka, ale twoja skuteczność bardzo na tym cierpi, a rachunek u brokera powoli topnieje, a może czujesz się jakby rynek idealnie celował w twoje SL? Jeśli tak to ten punkt kierowany jest właśnie do ciebie. Spójrz na grafikę poniżej.Untitled1.png

To schemat Richarda Wyckoffa legendarnego inwestora giełdowego. Stworzył teorię związaną z dwoma rynkowymi fazami: akumulacją i dystrybucją, która w jego mniemaniu była celowym działaniem dużych graczy, którzy na strachu odkupowali akcję od „słabych rąk” (akumulacja) i sprzedawali im je na euforii (dystrybucja). Postaraj się zapamiętać ten schemat, szczególnie zwróć uwagę w jaki sposób kreowane są dołki i szczyty podczas akumulacji i dystrybucji, gdyż jest to ściśle związane z dalszą częścią artykułu.

Gdzie ustawiać stop lossy?

  1. Pod wsparciem / nad oporem – to najgorsze miejsce gdzie można ustawić zlecenie obronne stop loss (spójrz rysunek wyżej), rynek ciągle szuka płynności i niekoniecznie zawsze – jak niektórym spekulantom się wydaje – ktoś celowo będzie polował na ich pozycję 0,05 lota, aby wybić ją na SL, po prostu na tych poziomach jest mnóstwo innych SL po które sięga cena. Daj swojej pozycji trochę przestrzeni, bo rynek to nie apteka. Upewnij się, że jesteś w znacznej odległości od wsparcia/oporu, jeśli to potrzebne zmniejsz rozmiar pozycji. Oczywiście gra z trendem popłaca i pozwala na znacznie agresywniejsze ustawianie i przesuwanie SL.
  2. SL oparty na horyzoncie czasowym – podejście bardzo niebezpieczne w rękach amatora, jednak może być bardzo potężnym narzędziem w rękach profesjonalisty. Na polskim rynku najbardziej znanym spekulantem wykorzystującym to podejście jest Rafał Zaorski z TJS. To podejście wykorzystuje fakt, iż w ciągu doby na danym instrumencie handluje różny kapitał w zależności od występującej sesji (europejska, amerykańska, azjatycka), który często rozgrywa/ogrywa się nawzajem (przykładowo panika wywołana na sesji europejskiej jest niwelowana i wyciągana na sesji amerykańskiej). Możemy wyliczyć maksymalną wielkość świecy np. na interwale H1 – 50 pips i zakładamy, iż jest to nasz najgorszy scenariusz. Dajemy godzinę czasu na realizację, jeśli cena nie osiągnie naszego celu zamykamy pozycję. W tym podejściu wymagane jest pełne zrozumienie jak duże ponosimy ryzyko oraz szczególna obserwacja wydarzeń i danych makro.
  3. Oparty na zasięgu świec – aby podejść do tego zagadnienia profesjonalnie trzeba dysponować pewną wiedzą ze statystyki oraz sprawnie poruszać się po Excelu. Załóżmy, iż zawieramy transakcję na interwale M5. Nanosimy na wykres wskaźnik ZigZag dostępny na platformie MT4.17-04-2018 18-18-54.png

Dane, które otrzymamy eksportujemy do Excela, po drobnych modyfikacjach i obróbce uzyskujemy informację ile razy dany swing pojawił się w obserwowanym przez nas przedziale czasowym. Następnie sumujemy częstotliwość pojedynczych swingów i obliczamy pierwsze oraz drugie odchylenie standardowe. W ten sposób otrzymujemy rozkład normalny (Gaussa), który informuje nas który z ruchów jest uważany za normalny, a który nie występuje zbyt często. Poniżej widzimy na zielono pierwsze odchylenie standardowe, na czarno drugie, które zawiera w sobie pierwsze.

17-04-2018 18-26-28.png

Natomiast tak to się prezentuje w wersji liczbowej dla przykładu EURUSD interwał M5:

17-04-2018 18-29-16.png

Widzimy, że dla tego konkretnego przykładu wartość 8 pips występuje najczęściej co za tym idzie ma największe prawdopodobieństwo wybicia nas na SL. Wartość 16 pips to pierwsza wartość w drugim odchyleniu co znacznie zwiększa nasze szanse na przetrwanie naszego SL. Natomiast powyżej 30 pips szanse na wybicie wynoszą tylko 4,55%.

07-04-2018 17-04-16.png

W moim mniemaniu są dwa główne powody zbyt częstego wybijania pozycji na SL:

  1. Stop loss zbyt blisko poziomu wejścia – każdy najchętniej zminimalizowałby ryzyko do zera i zmaksymalizował potencjalny profit. Niestety nie ma nic za darmo tym bardziej na rynku. Wielkość SL jest odwrotnie proporcjonalna do prawdopodobieństwa dotknięcia przez cenę naszego SL. Pozwól pozycji „oddychać”.
  2. Stop loss postawiony w tym samym miejscu gdzie wszyscy inni stawiają – wspomniałem o tym już wcześniej, zapytasz dlaczego to problem? Otóż rynek szuka płynności i bardzo często sięga po poziomy z dużą ilością zleceń. Jeśli chcesz zarabiać musisz być zawsze o krok do przodu. Najczęściej schemat wygląda tak:Untitled.png

Cena wybija nasz SL po czym zmierza w naszym kierunku. Są dwa wyjścia jak unikać takich sytuacji:

  1. Poczekaj cierpliwie, aż SL zostaną wyczyszczone i dopiero wchodź w pozycję ustawiając SL pod dołkiem, który był już odwiedzony przez cenę.Untitled2.png
  2. Ustawiaj zlecenia oczekujące buy/sell limit w miejscu gdzie wszyscy ustawiają swoje SL, jednocześnie przesuwając o tę samą odległość swojego SL.

Untitled3.png

Jeśli rynek bardzo często wyrzuca cię z pozycji na SL to musisz podjąć odpowiednie kroki, aby to zmienić – proste. Przetestuj oba warianty i zobacz, który bardziej odpowiada twojemu stylowi handlu, powinno pomóc. Oczywiście trzeba sobie zdawać sprawę, iż wystąpi wiele transakcji, które dadzą idealne re-testy poziomów, a cena odjedzie bez naszego zlecenia. Na to trzeba być gotowym, nie rozczulać się nad jedną transakcją tylko szukać kolejnej okazji, których na rynku nie brakuje.

16-04-2018 17-28-54.png

3. Jak zarządzać stop lossem w pozycji już zarabiającej?

Dlaczego powinniśmy przestać przesuwać swoje stop lossy zbyt szybko? Przeanalizujmy prosty i wielokrotnie powtarzający się schemat.

Mamy otwartą transakcję, rynek podąża zgodnie z założeniami w naszą stronę, pozycja zaczyna coraz więcej zarabiać, a my dostrzegamy coraz większy, niezrealizowany zysk. Mamy jakiś wcześniej wyznaczony target dla pozycji i liczymy, że cena tam dojdzie lada moment. Jednak rynek wpada w konsolidację, a cena zaczyna powoli wracać do poziomu naszego wejścia. I tu najczęściej zaczynają się komplikacje. Po pierwsze w naszej głowie zaczynają pojawiać się wątpliwości czy na pewno rynek dojdzie do naszego targetu. Po drugie w obawie przed straceniem już posiadanego, choć niezaksięgowanego profitu myślimy o zamknięciu pozycji na małym proficie i po trzecie najczęściej nie chcemy, aby profit przerodził się w stratę (co nie jest złym podejściem jednak nie należy tego robić zbyt pochopnie) i przestawiamy naszego stop lossa na break-even tym samym nie dajemy pozycji „oddychać”, a nasza pozycja staje się podatna na szum rynkowy.

Untitled5.png

Oczywiście zdarza się, że wejdziemy w pozycję gdzie cena spędzi bardzo krótki czas i bardzo szybko, jednostajnym ruchem osiągnie nasze TP. Jednak zdecydowanie częściej występuje sytuacja pokazana na rysunku powyżej. Nie przestawiaj swojego SL zbyt szybko, zaakceptuj ryzyko, które podjąłeś pierwotnie, zaakceptuj, że może zdarzyć się sytuacja, w której oddasz niezrealizowany zysk.16-04-2018 17-45-06.png.

Jeśli to nie przekonuje cię wystarczająco spójrz na tę sytuację z jeszcze innej strony:

18-04-2018 17-23-24.png

Teraz rozumiesz o co dokładnie mi chodzi? Czy gdybyś nie miał wcześniej transakcji na kupno, sprzedawałbyś na wsparciu, w miejscu gdzie ustawiłeś swojego SL? Myślę, że nie, a ustawiając swojego SL na BE właśnie to robisz. Tak więc jedynym powodem dla którego ustawiasz SL na BE jest ochrona kapitału. I nie zrozum mnie źle – jestem zagorzałym zwolennikiem ochrony kapitału i nie oddawania pieniędzy na rynku, jednak pozycji należy dać więcej miejsca, pozwolić cenie na ruch konsolidacyjny i wielokrotne testowanie naszego poziomu wejścia. To zdecydowanie zwiększa skuteczność zagrań. Oczywiście ilość testów danego poziomu też jest istotna, a każdy kolejny zwiększa szanse na jego przebicie, ale to temat na inny artykuł. W takim razie jakie są pośrednie wyjścia z sytuacji?

  1. Manualny trailing – każdorazowe przestawienie SL traktujemy jak prowadzenie kolejnej i niezależnej pozycji.18-04-2018 17-45-42.png
  2. Wyskalowanie z pozycji – po osiągnięciu jakiegoś profitu np. RR 1:2 zamykamy połowę/ćwiartkę pozycji przez co zaspokajamy swoją psychikę oraz ściągamy z siebie presje wynikającą z braku realizacji zysku. Jest to dobre rozwiązanie dla osób, które nie lubią, gdy ich zyski przeradzają się w straty. Jednocześnie dajemy pozycji więcej swobody. Oczywiście nie ma nic za darmo, księgując częściowy zysk przypłacamy za to efektywnymi RR, dlatego polecam ściągać jak najmniej i jak najpóźniej to możliwe.
  3. Prowadzenie po świecach – do tego podejścia zainspirował mnie Adam Ewleszyn, którego możecie posłuchać na jednym z TJS-owych fightów gdzie dokładnie to opisuje [LINK]. Pozycje długie prowadzimy po minimach kolejnych świec, pozycje krótkie po maksimach. Dobrym dodatkiem jest przechodzenie z prowadzeniem pozycji interwał w górę oraz połączenie tego podejścia z wyskalowaniem np. zamykanie ćwiartki pozycji i przechodzenie interwał wyżej.
  4. Oscylatory / średnie – osobiście najmniej lubię tego typu wyjścia, jednak w odpowiedzialnych rękach mogą być dobrym narzędziem. Możemy prowadzić pozycję do momentu, gdy cena nie wróci nam do średniej kroczącej, bądź przykładowo mając pozycję długą, RSI/Stoch osiąga swoje górne ograniczenie – zamykamy pozycję lub gdy oscylator zacznie zawracać i dociera do środka (poziom 50). To już kwestia indywidualnego podejścia.

Na sam koniec bardzo ważna kwestia. Pamiętaj, że inni spekulanci będą ci mówić, że jest właściwa droga do zarabiania oraz ta niewłaściwa. Oczywiście najważniejsze jest myśleć o wykreowaniu swojego indywidualnego podejścia – co mi pasuje, w czym się dobrze czuję i co sprawia, że nie tracę czy, że zarabiam. I być może, jak choćby w przypadku tego artykułu, pewne rzeczy nie do końca wydadzą ci się logiczne na „papierze”, bo nie wszystkie rozwiązania będą miały racjonalne wytłumaczenie w twojej głowie choćby z matematycznego czy statystycznego punktu widzenia. Jednak pamiętaj, że każdy z nas ma w sobie uśpione psychologiczne demony, które tylko czekają na właściwy moment, aby się aktywować. Do czego zmierzam – czasem nie ma wyjścia i trzeba nakarmić tę wewnętrzną rządzę i brać zysk, gdy nie powinniśmy, gdy nasza pierwotna analiza wskazywała na inny poziom TP. Od realizacji zysków nie da się zbankrutować. Takie pośrednie wyjście z sytuacji może wyglądać na gorsze i z logicznego punktu widzenia to prawda, jednak należy pamiętać, że jesteśmy nieperfekcyjnymi istotami i trzeba to zaakceptować. Czasem jako ludzie musimy zrobić coś co jest nie do końca idealne i prawidłowe by suma summarum osiągnąć lepsze rezultaty w dłuższym terminie. Tak więc nie obawiaj się wyjść pośrednich z sytuacji. Nie zapominaj o karmieniu swojej wewnętrznej bestii, żeby któregoś dnia wygłodzona nie zerwała się z łańcucha ;-).

Jeszcze mała dygresja – zamykaj pozycje, gdy nie masz racji. Kiedy kupujesz pull-back (korektę) i cena schodzi niżej – zamykaj! Kupujesz wsparcie i cena z impetem przebija twój poziom – zamykaj! Nie czekaj na cud, bo się nie doczekasz.18-04-2018 19-15-16.png

Stay tuned,

GL & HF.

[TS]

 

Tagged as:

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Treści przedstawione na stronie są prywatnymi opiniami autorów i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Autor nie ponosi odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie treści zawartych na tej stronie, ani za szkody poniesione w wyniku decyzji inwestycyjnych podjętych na podstawie wyżej wymienionych treści.

%d bloggers like this: